Η κ. Κ. Κυριακουλέα και ο κ. Α. Μπόκος συζητούν με τον Δημοσιογραφικό Όμιλο για την Έκθεση Φωτογραφίας και Λόγου «Χωροχρονικές Εστιάσεις»

Τον Νοέμβριο που μας πέρασε, παρουσιάστηκε στο ξενοδοχείο «Μπάγκειον» η μαθητική Έκθεση Φωτογραφίας και Λόγου του Γυμνασίου του σχολείου μας με τίτλο «Χωροχρονικές Εστιάσεις». Επρόκειτο για μια έκθεση στην οποία «συνομίλησαν» η εικόνα, ο λόγος, η ιστορία αλλά κυρίως οι ψυχές μικρών και μεγάλων. Η κ. Κ. Κυριακουλέα και ο κ. Α. Μπόκος, υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί, ανοίγουν την καρδιά τους και συζητούν με τους μαθητές του Δημοσιογραφικού Ομίλου για αυτό το ξεχωριστό εγχείρημα.

Ν. Κατωπόδη: Κυρία Κυριακουλέα, πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της έκθεσης;

Κ. Κυριακουλέα: Ξεκινήσαμε από τη συμμετοχή μας στον διεθνή διαγωνισμό φωτογραφίας της Αιγύπτου πέρυσι. Συμμετείχαν πολλά παιδιά με φωτογραφικό υλικό. Επιλέξαμε κάποιες φωτογραφίες για να τις στείλουμε κι έτσι από τον διεθνή αυτόν διαγωνισμό πήραμε την ιδέα να εκθέσουμε αυτές τις φωτογραφίες σε έναν δημόσιο χώρο.

Ν. Κεφαλληνός: Κύριε Μπόκο, πόσο καιρό την ετοιμάζατε και πόσο δύσκολο ήταν να στηθεί και να οργανωθεί μια τέτοια έκθεση;

Α. Μπόκος: Χρειαστήκαμε αρκετό καιρό. Από τον Μάιο στην ουσία που έγινε ο διαγωνισμός μέχρι και τον Νοέμβριο που έγινε η έκθεση κάναμε συνεχώς κάτι για αυτήν. Δηλαδή, ήταν κάτι που μας απασχολούσε συνέχεια. Όλο το καλοκαίρι δουλέψαμε, καλέσαμε πολλούς ανθρώπους να εμπλακούν και να συμμετάσχουν. Το στήσιμο της έκθεσης, λόγω του ότι  ήταν πιεσμένος ο χρόνος, το κάναμε μέσα σε λίγες μέρες. Αλλά είχε γίνει πολλή προεργασία όλο το καλοκαίρι για να είμαστε έτοιμοι.

Α. Βάκρινου: Κυρία Κυριακουλέα, τι σκέψεις και συναισθήματα σας δημιουργήθηκαν, όταν είδατε το έργο να ολοκληρώνεται και να παίρνει ζωή;

Κ. Κυριακουλέα: Είναι λίγο δύσκολη η απάντηση αυτή. Δεν μπορώ να το αποτυπώσω με λίγα λόγια αλλά είναι σίγουρο ότι ήταν μια μοναδική εμπειρία. Πρώτα να ξεκινήσω από τις σκέψεις. Οι σκέψεις ήταν ότι ξεπέρασε τις προσδοκίες μας σε ένα πρώτο επίπεδο. Δηλαδή δεν φανταζόμασταν, έτσι όπως το είχαμε στο μυαλό μας, ότι όλο αυτό θα πάρει σάρκα και οστά και θα γίνει αυτό που είδαμε, που εισπράξαμε όλοι. Τα συναισθήματα ήταν κυρίως χαρά, ενθουσιασμός, έκπληξη μεγάλη. Δεν περιμέναμε ότι θα έχει αυτό το αποτέλεσμα. Δηλαδή, μας ξεπέρασε, ενώ το είχαμε στο μυαλό μας. Άρα, δεν θα μπορούσαμε με λίγα λόγια να το κλείσουμε όλο αυτό σε μια κουβέντα, σε μια πρόταση, σε μια απάντηση. Το κομμάτι των συναισθημάτων ήταν κάτι μοναδικό για εμάς. Δεν ξέρω αν καλύπτω τον κ. Μπόκο ή αν θέλει να προσθέσει κάτι σε αυτό.

Α. Μπόκος: Να προσθέσω, πέρα από όλα αυτά που είπε η κυρία Κυριακουλέα, σαν συναίσθημα βγήκε το στοιχείο της ικανοποίησης, της χαράς, της δημιουργικότητας. Εγώ κρατάω το συναίσθημα της χαράς. Δηλαδή, νιώσαμε μια χαρά για αυτό που έγινε. Έγινε με χαρά και προσέφερε και σε εμάς τελικά χαρά.

Κ. Κυριακουλέα: Συμφωνώ. Αν επικρατεί κάτι, η χαρά είναι. Ο ενθουσιασμός, όταν βλέπεις κάτι και το πετυχαίνεις. Το φαντάζεσαι αλλά από το να το φαντάζεσαι μέχρι τελικά να γίνει απέχει, γιατί υπάρχουν και αστάθμητοι παράγοντες ή μπορεί να το φαντάζεσαι σε ένα επίπεδο κι αυτό να είναι τελικά είτε προς το χειρότερο είτε προς το καλύτερο, να σε ξεπεράσει. Άρα, όταν είδαμε ότι η έκθεση πραγματοποιήθηκε και πέτυχε και πήγε προς το καλύτερο, αυτό μας γέμισε αυτή τη χαρά. Αλλά για εμένα είναι σημαντικό ότι ξεπέρασε αυτό που είχαμε στο μυαλό μας και πήγε  πιο πάνω από εκεί που περιμέναμε, που προσδοκούσαμε.

Ι. Αργυράκη: Κύριε Μπόκο, αυτό το ταξίδι που ολοκληρώθηκε με την πραγματοποίηση της έκθεσης τι συναισθήματα έχει αφήσει στην ψυχή σας;

Α. Μπόκος: Θα επαναλάβω αυτό που είπα, η γεύση της χαράς έμεινε μέσα μας. Υπήρχαν στιγμές συγκίνησης, αμηχανίας, κούρασης αλλά αυτό που μένει σαν επίγευση είναι η χαρά.

Ι. Κουκουζέλης: Κυρία Κυριακουλέα, τι σχόλια εισπράξατε από τον κόσμο μετά την έκθεση;

 Κ. Κυριακουλέα: Αν μπορούσαμε να αποτυπώσουμε τα σχόλια με λίγα λόγια ήταν πολύ ξεχωριστά. Κοινός τόπος ήταν η συγκίνηση. Το ότι «μίλησαν» οι φωτογραφίες αλλά και ο λόγος στις ψυχές των ανθρώπων. Ότι ήταν κάτι πρωτότυπο, κάτι που ξεχώριζε, δεν το είχαν ξαναδεί σε κάποια άλλη έκθεση, ακριβώς επειδή είχε αυτό το διαθεματικό, δηλαδή ήταν και εικόνα και λόγος. Δε φανταζόντουσαν, δηλαδή, τις φωτογραφίες να συνοδεύονται από τόσα πολλά και διαφορετικά κείμενα. Έτσι, όλο αυτό τους έκανε μεγάλη εντύπωση, θετική εντύπωση. Και προκάλεσε και σε αυτούς πολλά ξεχωριστά συναισθήματα.  Αλλά αυτό που κυριαρχούσε και το βλέπαμε και στα πρόσωπά τους, πέρα από αυτά που έγραφαν στο βιβλίο των εντυπώσεων, ήταν η συγκίνηση. Έβγαιναν πολλοί με δάκρυα στα μάτια. Υπήρχε και ένα ειδικό αφιέρωμα στο Ολοκαύτωμα που κι αυτό τους συγκίνησε πολύ. Άρα, στο σύνολό της η έκθεση, επειδή είχε να κάνει με ανθρώπινες σχέσεις, «μίλησε» κατά κάποιο τρόπο μέσα τους.

Μ. Τουρούκη: Κύριε Μπόκο, τι είναι για εσάς η φωτογραφία;

Α. Μπόκος: Δύσκολη ερώτηση. Η φωτογραφία είναι ένα μήνυμα. Βασικά η φωτογραφία είναι πολλά πράγματα. Αλλά πιστεύω πως πάντα έχει να δώσει ένα μήνυμα. Είναι κάτι το οποίο βλέπει ο φωτογράφος, κάτι το οποίο καταφέρνει ο φωτογράφος να συλλάβει με τον φακό του και το οποίο εκπέμπει σαν μήνυμα στους θεατές της φωτογραφίας.

Ε. Μάντη: Κλείνοντας να απευθύνω μια ερώτηση και στους δύο. Πιστεύετε πως μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις ή οι λέξεις δημιουργούν στη ψυχή μας χιλιάδες εικόνες; Με άλλα λόγια η εικόνα ή ο λόγος έχει μεγαλύτερη δύναμη για εσάς;

Κ. Κυριακουλέα: Πολύ ωραία ερώτηση!

Α. Μπόκος: Ένα από τα μηνύματα της έκθεσης που αποκομίσαμε εμείς είναι ότι ισχύουν και τα δύο. Γιατί μια εικόνα σε έναν θεατή μπορεί να προκαλέσει χίλιες σκέψεις ή λέξεις, αλλά σε έναν άλλον θα προκαλέσει άλλες χίλιες και σε έναν τρίτο άλλες χίλιες. Οπότε είναι πολλαπλά τα μηνύματα που μπορείς να πάρεις από μια εικόνα, ή πολλαπλές οι αναγνώσεις που μπορούν να γίνουν. Αναλόγως, λοιπόν, του τι έχει ο καθένας μέσα του σαν βίωμα, θα «διαβάσει» διαφορετικά μια φωτογραφία.

 Κ. Κυριακουλέα: Συμφωνώ απόλυτα. Ένα από τα μηνύματα της έκθεσης που θα μπορούσαμε να κρατήσουμε είναι οι πολλές διαφορετικές αναγνώσεις. Γι΄ αυτό και οι φωτογραφίες «διαβάστηκαν» από πολλούς διαφορετικούς δέκτες. Και προσεγγίστηκαν όχι απλώς από πολλά διαφορετικά άτομα αλλά έγινε μια προσπάθεια να εμπλακούν και να συνομιλήσουν με τις φωτογραφίες διαφορετικές τέχνες και επιστήμες και να καταδείξουμε τις διαφορετικές «αναγνώσεις» που μπορεί να έχει μια φωτογραφία. Είχαμε φωτογραφία που «διαβάστηκε» ως μαθηματικός ορισμός και η ίδια φωτογραφία σε έναν άλλο άνθρωπο μπορούσε να θυμίσει ένα λογοτεχνικό κείμενο ή να τον παρακινήσει να γράψει και κάτι δικό του, μια δική του ιστορία. Αυτό δείχνει τις πόσες πολλές διαφορετικές «αναγνώσεις» μπορεί να έχει μια φωτογραφία. Αυτό είναι το ένα πολύ βασικό που επισημαίνει ο κ. Μπόκος. Άλλο ένα που θα ήθελα να τονίσω είναι το εξής: Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι τέχνες πρέπει να συνεργάζονται. Είτε αυτό λέγεται τέχνη του λόγου, είτε τέχνη της εικόνας. Αν και κυριαρχεί κάποιες φορές το ένα στο άλλο, όμως, όταν αυτά συμπορευτούν, μπορούν να φτιάξουν ένα διαφορετικό ταξίδι. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι απλώς δυο ταξιδιώτες που στέλνουν μαζί ένα μήνυμα. Άλλες φορές στην έκθεση οι εικόνες κυριαρχούσαν του λόγου. Κάποιες φορές ο λόγος είχε μεγαλύτερη δύναμη. Δεν έχει σημασία αν κρατιέται η ισορροπία και είναι ισότιμη η φωτογραφία με τον λόγο και «ταξιδεύουν» μαζί. Σε αυτό το ταξίδι κάποιος θα κυριαρχήσει από τους δύο. Σημασία έχει το αποτέλεσμα που σε εμάς δίνει. Μπορούν να είναι πολλές διαφορετικές οι ισορροπίες ή να μην υπάρχει καν ισορροπία. Σημασία έχει πώς αυτά τα δύο μπορούν να επικοινωνήσουν. Και από αυτήν την επικοινωνία, το κοινό τους ταξίδι –όπως λέω εγώ- όταν συμπορεύονται, τι μπορούν να αφήσουν σε εμάς. Και να μη ξεχνάμε πως όταν οι τέχνες συνεργάζονται, όπως και οι άνθρωποι, αφήνουν πάρα πολύ ωραία αποτελέσματα. Για αυτό και σε δουλειές, όπως το «Γρα Γρου» των  Τ. Ζαχαριάδη, Γ. Παλαβού και Θ. Πέτρου, στο οποίο συνεργάζονται τρεις διαφορετικές τέχνες, λόγος, εικόνα και μουσική έχουμε πολύ ωραία αποτελέσματα. Η κάθε τέχνη έχει τη δική της δυναμική και αξία και πρέπει λίγο, παρότι είμαστε φιλόλογοι, να καταλάβουμε ότι δεν κυριαρχεί σε όλα ο λόγος. Πρέπει λίγο να περιοριστεί η «αλαζονεία» του λόγου. Ο λόγος έχει μεγάλη δύναμη αλλά και η εικόνα έχει τη δική της δύναμη και η μουσική έχει τη δική της δύναμη. Όταν αυτά ενωθούν το κοινό αποτέλεσμα είναι εκπληκτικό.

Μαθητές: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Κ. Κυριακουλέα, Τ. Μπόκος: Εμείς σας ευχαριστούμε πολύ.

Η έκθεση «Χωροχρονικές Εστιάσεις» παρουσιάστηκε στο ξενοδοχείο «Μπάγκειον» από τις 5 έως τις 11 Νοεμβρίου 2018.

Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: Κυριακή Κυριακουλέα, Τάσος Μπόκος

Επικοινωνία: Νατάσα Μερκούρη 

Γραφιστικά: Τάσος Παπατσώρης

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: